Meme kanseri, dünyada ve Türkiye'de kadınlarda en sık görülen kanser türüdür. Erken teşhis edildiğinde tedavi başarı oranı %90'ın üzerine çıkmaktadır. Bu nedenle meme kanserinin ilk belirtilerini bilmek ve düzenli kontrol alışkanlığı edinmek hayati önem taşır. Leyla Ataman'ın sunduğu Check-Up programında Prof. Dr. Şükrü Aktan, meme kanserinin ilk belirtilerini ve erken tanının önemini anlatmıştır.
Meme Kanseri Nedir?
Meme kanseri, meme dokusundaki hücrelerin kontrolsüz çoğalması sonucu oluşan habis (malign) bir tümördür. Meme bezlerinden (lobüler kanser) veya süt kanallarından (duktal kanser) kaynaklanabilir. Hem kadınlarda hem de çok daha nadir olarak erkeklerde görülebilir.
Türkiye'de her yıl yaklaşık 25.000 yeni meme kanseri vakası teşhis edilmektedir. Her 8 kadından 1'i yaşamı boyunca meme kanseri riski taşımaktadır.
Meme Kanserinin İlk Belirtileri
İşte dikkat etmeniz gereken başlıca belirtiler:
1. Memede Kitle veya Sertlik
En yaygın belirtidir. Memede veya koltuk altında ağrısız, sert ve düzensiz kenarlı bir kitle hissedilmesi. Tüm kitleler kanser olmasa da her yeni kitle mutlaka doktor tarafından değerlendirilmelidir.
2. Meme Şekil veya Boyutunda Değişiklik
Bir memede belirgin büyüme, küçülme veya şekil bozulması olması. İki meme arasında daha önce olmayan asimetri fark edilmesi.
3. Meme Derisinde Değişiklikler
- Portakal kabuğu görünümü: Deride gözeneklerin belirginleşip portakal kabuğu gibi pütürlü hal alması.
- Kızarıklık veya döküntü: Sürekli olan, iyileşmeyen kızarıklık.
- Çukurlaşma: Deride içe doğru çekilme.
- Kalınlaşma veya soyulma: Özellikle meme ucu çevresinde.
4. Meme Ucunda Değişiklikler
- İçe çekilme: Meme ucunun daha önce normal iken içe doğru çekilmesi.
- Akıntı: Özellikle tek memeden gelen kanlı veya şeffaf akıntı.
- Kabuklanma veya yaralar: Meme ucu ve çevresinde iyileşmeyen yaralar.
5. Koltuk Altında Şişlik
Koltuk altı lenf bezlerinde ağrısız şişlik meme kanserinin yayıldığının işareti olabilir.
6. Ağrı
Meme kanseri genellikle ağrısız başlar. Ancak ileri evrelerde memede veya meme ucunda sürekli ağrı hissedilebilir. Adet dönemine bağlı olmayan, tek memede olan kalıcı ağrı değerlendirilmelidir.
Meme Kanserinin İlk Belirtileri — Video
Prof. Dr. Şükrü Aktan'ın meme kanseri belirtilerini anlattığı videoyu izleyebilirsiniz:
Risk Faktörleri
Meme kanseri riskini artıran faktörler:
- Yaş: Risk yaşla birlikte artar, özellikle 50 yaş üstü.
- Aile öyküsü: Anne, kız kardeş veya kızında meme kanseri olması riski 2-3 kat artırır.
- Genetik mutasyonlar: BRCA1 ve BRCA2 gen mutasyonları riski önemli ölçüde yükseltir.
- Erken adet, geç menopoz: Östrojene uzun süre maruz kalma.
- Obezite: Özellikle menopoz sonrası fazla kilo.
- Alkol ve sigara: Düzenli alkol tüketimi riski artırır.
- Hormon tedavisi: Uzun süreli hormon replasman tedavisi.
Erken Tanı Yöntemleri
- Kendi kendine meme muayenesi: Ayda bir, adet bitiminden 3-5 gün sonra yapılmalıdır.
- Klinik meme muayenesi: 20 yaşından itibaren her 1-3 yılda bir doktor muayenesi.
- Mamografi: 40 yaşından itibaren yılda bir. Aile öyküsü varsa 30 yaşından itibaren başlanabilir.
- Meme ultrasonu: Mamografi ile birlikte destekleyici olarak kullanılır.
- MR: Yüksek riskli kadınlarda ek tarama aracı olarak.
Ne Zaman Doktora Başvurmalısınız?
Aşağıdaki durumlardan herhangi birini fark ettiğinizde derhal bir doktora başvurun:
- Memede yeni bir kitle veya sertlik
- Meme şekli veya boyutunda açıklanamayan değişiklik
- Meme derisinde portakal kabuğu görünümü veya çukurlaşma
- Meme ucundan kanlı veya tek taraflı akıntı
- Koltuk altında şişlik
- İyileşmeyen yaralar veya döküntüler
Önemli: Bu belirtiler her zaman kanser anlamına gelmez. Ancak erken değerlendirme hayat kurtarır. Panik yapmayın ama ihmal de etmeyin.
Sonuç
Meme kanseri erken teşhis edildiğinde tedavi edilebilir bir hastalıktır. Düzenli kendi kendine muayene, yıllık mamografi ve sağlık kontrollerini aksatmamak en önemli koruyucu adımlardır. Vücudunuzu tanıyın, değişiklikleri fark edin ve gerektiğinde hiç beklemeden tıbbi yardım alın. Sağlığınız her şeyden değerlidir.
Daha fazla sağlık bilgisi için Sağlık kategorimize göz atabilirsiniz.
