Boyun fıtığı, boyun bölgesindeki omurlar arasındaki diskin yırtılması veya dışarı taşması sonucu oluşan ağrılı bir durumdur. Omuriliğe veya sinirlere baskı yaparak boyun, omuz ve kollarda ağrı, uyuşma ve güçsüzlüğe neden olabilir. Tedavi yöntemleri hastalığın evresine göre değişir.
Boyun Fıtığı Nedir?
Servikal disk herniasyonu olarak da bilinen boyun fıtığı, C1-C7 omurları arasındaki yumuşak disklerin hasar görmesiyle oluşur. Disk içindeki jel kıvamındaki çekirdek (nükleus pulpozus) dış tabakayı (anulus fibrozus) yırtarak sinir köküne veya omuriliğe baskı yapar.
En sık C5-C6 ve C6-C7 seviyelerinde görülür.
Boyun Fıtığının Nedenleri
- Yaşlanma: Yaşla birlikte diskler su kaybeder ve esnekliğini yitirir.
- Yanlış postür: Uzun süre bilgisayar başında çalışma, telefona bakma (tech neck).
- Travma: Ani darbe, kaza veya düşme.
- Ağır kaldırma: Yanlış teknikle ağırlık kaldırmak.
- Genetik yatkınlık: Ailede disk hastalığı öyküsü.
- Sigara: Disk beslenmesini bozar ve dejenerasyonu hızlandırır.
Boyun Fıtığı Belirtileri
- Boyun ağrısı: Hareketle artan, sabit ve zonklayıcı ağrı.
- Kol ve omuz ağrısı: Ağrı boyundan omuza ve kola yayılır (radikülopati).
- Uyuşma ve karıncalanma: Parmaklarda, elde veya kolda his kaybı.
- Güçsüzlük: El kavrama gücünde azalma, obje düşürme.
- Baş ağrısı: Özellikle ense bölgesinden başlayan baş ağrısı.
- Hareket kısıtlılığı: Boynu çevirme veya eğmede zorluk.
Boyun Fıtığı Tedavisi — Video
Tedavi Yöntemleri
Konservatif (Cerrahi Dışı) Tedavi
Boyun fıtığı vakalarının %80-90'ı cerrahi olmadan tedavi edilebilir:
- İstirahat: Ağrılı hareketlerden kaçınma (2-3 gün mutlak istirahat yeterli).
- İlaç tedavisi: Ağrı kesiciler, kas gevşeticiler, anti-enflamatuar ilaçlar.
- Fizik tedavi: Boyun egzersizleri, ultrason, TENS, sıcak-soğuk uygulama.
- Boyunluk kullanımı: Kısa süreli boyunluk sinir baskısını hafifletir.
- Epidural enjeksiyon: Şiddetli ağrıda steroid enjeksiyonu uygulanabilir.
Cerrahi Tedavi
Cerrahi son çare olarak uygulanır. Gerekli olduğu durumlar:
- 6-12 hafta konservatif tedaviye rağmen iyileşme olmaması
- İlerleyici kas güçsüzlüğü
- Omurilik basısı bulguları (yürüme bozukluğu, idrar kaçırma)
- Dayanılmaz ağrı
Ameliyat genellikle 1 saat sürer ve hastanın boynunda küçük bir kesi yapılır. Başarı oranı %85-95 arasındadır.
Evde Yapılabilecekler
- Buz uygulama: İlk 48 saat ağrılı bölgeye 15-20 dakika buz uygulayın.
- Sıcak uygulama: 48 saat sonra sıcak kompres kas gerginliğini azaltır.
- Boyun egzersizleri: Hafif germe hareketleri (doktor onayıyla).
- Ortopedik yastık: Boyun desteği sağlayan yastık gece ağrısını azaltır.
- Postür düzeltme: Ekran göz hizasında, omuzlar geriye.
Ne Zaman Acil Doktora Başvurmalısınız?
- Her iki kolda veya bacakta uyuşma/güçsüzlük
- İdrar veya dışkı kontrolünde sorun
- Yürüme güçlüğü veya denge kaybı
- Ağrının giderek şiddetlenmesi
Bu belirtiler omurilik basısına işaret edebilir ve acil müdahale gerektirir.
Sonuç
Boyun fıtığı ağrılı bir durum olsa da büyük çoğunluğu cerrahi olmadan tedavi edilebilir. Erken teşhis, doğru tedavi ve yaşam tarzı düzenlemeleriyle tamamen iyileşmek mümkündür. Semptomlarınızı ciddiye alın ve bir ortopedi veya nöroşirürji uzmanına başvurun.
Daha fazla sağlık bilgisi için Sağlık kategorimize göz atabilirsiniz.
